PENAKULAN INDUKIF DI KALANGAN PELAJAR BERUMUR
12 TAHUN DI SEBUAH SEKOLAH RENDAH
John
Arul Phillips
[Jurnal Pendidik dan Pendidikan (Educators and Education)
vol. 12, 1992/93.
47-58]
________________________________________________________
SYNOPSIS:
Inductive reasoning requires an individual
to reason
from
part to whole or from particular to
general. It
involves
reasoning based on given premises
wherein the
conclusion arrived at is certain. This study attempts
to
validate a 48-item Inductive Reasoning
Test (IRT)
developed by
the researcher and to examine
its
correlation
with academic achievement , socio-economic
status
and gender. The inductive reasoning
problems
used in
this test are
classifications, series
completions
and analogies. The subjects were
177 year
twelve children in
a primary school. The
findings
revealed that
the IRT had
high internal consistency
reliability. Subjects
from high socio-economic
background scored
significantly higher in
inductive
reasoning then
subjects from low
socio-economic
background. There
were no gender
differences but
inductive
reasoning was closely
related to academic
achievement.
________________________________________________________
Pemikiran melibatkan pengolahan operasi-operasi mental
yang menggerakan pengetahuan sedia ada dan pengetahuan baru
ke arah
pencapaian
matlamat-matlamat tertentu atau
penyelesaian sesuatu
masalah (Mayer,1983). Salah satu
operasi
mental ini ialah penakulan yang disifatkan
sebagai
usaha
mencantumkan unsur-unsur maklumat lama bagi membentukan
maklumat
baru. Apabila seorang menakul, dia menggunakan apa
yang
diketahui tentang sesuatu pernyataan
bagi menentukan
sama ada
pernyataan lain atau sesuatu kesimpulan itu benar.
Sejak awal lagi penakulan dibahagikan oleh Thurstone (1938)
kepada
penakulan deduktif dan penakulan deduktif.
Penakulan deduktif ialah
menakul berdasarkan sesuatu
premis
atau pernyataan dan
kesimpulan yang dibuat
dapat
dipastikan benar.
Manakala
penakulan induktif juga menakul
berdasarkan premis
atau pernyataan yang
diberi tetapi
kesimpulan tidak
dapat dipastikan benar.
Walau pun
pembahagian
ini lazim dibuat, ia dikatakan tidak
berfaedah
kerana kesukaran membuat
perbezaan di antara
dua jenis
penakulan
ini.
TUJUAN
Tujuan kajian
ini ialah untuk
menentukan
kebolehpercayaan Ujian Penakulan Induktif (UPI) yang
dibina
oleh penyelidik dan
menghubung kaitkannya dengan
beberapa
variabel
latarbelakang subjek seperti pencapaian akademik dan
taraf
sosio-ekonomi. Khususnya, penyiasatan ini
bertujuan
mencari
jawapan kepada soalan-soalan berikut:
1. Sejauh manakah
ketiga-tiga komponen penakulan
induktif
berhubung kait?
2. Adakah menyelesaikan tugas
penakulan induktif
geometrik lebih sukar jika dibandingkan dengan
tugas
penakulan
induktif perkataan?
3. Adakah terdapat perbezaan
penakulan induktif di
antara
lelaki dan perempuan?
4. Adakah terdapat perbezaan
penakulan induktif di
antara subjek taraf sosio-ekonomi
rendah dan taraf
sosio-ekonomi
tinggi?
5. Sejauh manakah penakulan
indukif berhubung kait
dengan
pencapaian akademik?
TINJAUAN
KAJIAN BERKAITAN
Sejak awal lagi penakulan merupakan salah
satu komponen
penting dalam
apa jua
teori kecerdasan. Teori kecerdasan
Spearman (1927) dan Thurstone (1938) memberi
perhatian utama
kepada
kebolehan menakul yang dapat
membezakan di antara
individu. Contohnya, satu
daripada tujuh kebolehan mental
asas yang
dikenalpasti oleh Thurstone ialah penakulan. Begitu
juga dengan
struktur intelek
mengutarakan operasi-operasi penakulan.
Penakulan juga
menjadi
komponen penting dalam
beberapa ujian kecerdasan
terkenal seperti Miller Analogies Test, Raven's Progressive
Matrices dan Cattell's Culture Fair
Test.
Penakulan induktif dikaji
dengan memberi perhatian
kepada tiga
jenis tugas iaitu
klasifikasi, analogi dan
melengkap
siri. Beberapa kajian menunjukkan bahawa
proses-
proses yang
terlibat dalam penyelesaian tugas
analogi juga
digunakan
dalam penyelesaian tugas
induktif lain seperti
klasifikasi
dan melengkap siri (Greeno, 1978;
Pelligrino dan
Glaser,1980). Contohnya, korelasi di antara tugas
analogikal
dan tugas
melengkap siri ialah .99, dan di
antara melengkap
diri dengan
klasifikasi ialah .97, dan di
antara melengkap
siri dengan
klasifikasi ialah .98
(Sternberg dan
Whitely (1977) di antara analogi berbahasa dan
klasifikasi
berbahasa. Penemuan ini mencadangkan
iaitu proses-proses
yang terlibat dalam
penyelesaian tugas-tugas induktif
penakulan
adalah hampir sama.
Merujuk kepada
tahap kesukaran tugas-tugas
penakulan,
Sternberg (1977)
dapati analogi perkataan
lebih sukar
daripada analogi geometrik
atau berbentuk gambarajah. Ini
mungkin kerana item-item
berbentuk bahasa memerlukan
pengetahuan tentang kosa kata dan maklumat umum
yang berbeza
mengikut
latar belakang subjek. Juga terdapat bukti-bukti
yang menunjukkan perbezaan penakulan
induktif mengikut umur.
Lunzer (1965) dapati
kanak-kanak di bawah
umur 9 tahun
menghadapi kesukaran menyelesaikan masalah-masalah analogi.
Hanya kanak-kanak berumur 11
tahun ke atas
yang berjaya
menyelesaikan masalah-masalah induktif
dengan memuaskan.
Levinson dan Carpenter (1974) dalam kajian
mereka memberi
kanak-kanak ujian analogi dan dapati bahawa
kanak-kanak pada
peringkat
operasi konkrit tidak
berjaya menjawab soalan-
soalan setanding dengan
kanak-kanak pada peringkat
pra-
operasi.
PROSEDUR
(a) Pembinaan Instumen
Ujian Penakulan Induktif
(UPI) yang dibina
oleh
penyelidik terdiri daripada 48 item yang mengukur
tiga jenis
penakulan
induktif, iaitu Penakulan Klasifikasi,
Penakulan
Melengkap Siri
dan Penakulan Analogikal.
Item-item bagi
ketiga-tiga
jenis penakulan ini dipilih
daripada pelbagai
ujian yang
sedia ada serta dibina oleh
penyelidik sendiri.
Bagi setiap jenis penakulan induktif terdapat 16 item
yang
terdiri daripada item-item
berbentuk bahasa, numerik dan
geometrik.
Bagi item-item klasifikasi
subjek dikehendaki memilih
satu butir
maklumat yang bukan sebahagian daripada
sesuatu
kumpulan tertentu.
Contoh:
A.
Beras B. Gandum C. Ubi Kentang D. Barli E. Ot.
Bagi item-item melengkap siri
pula, subjek dikehendaki
mengisi
tempat kosong berdasarkan butir maklumat yang akhir.
Contoh:
9, 8, 7, 6, ....
A. 4 B. 5 C. 10
D. 3
Item-item bagi penakulan analogikal disampaikan
dalam
bentuk `A
bersamaan B sepertimana C bersamaan D', dimana
butir
maklumat yang akhir di kosongkan. Subjek dikehendaki
mengisi tempat
kosong ini dengan memilih
daripada beberapa
opsyen yang
berikan.
Contoh:
Jika menulis bersamaan pensel, maka
melukis bersamaan ____
A. berus B. gambar C. warna
D. potret
Semua 48 item dipersembahkan
dalam format soalan
aneka-
pilihan
dengan empat pilihan. Bagi tiap-tiap
jenis penakulan
arahan-arahan
diberikan mengenai apa yang
perlu dilakukan
oleh subjek
dan contoh disediakan.
Ini dianggap
penting
kerana
ketiga-tiga jenis penakulan
memerlukan tugas yang
berlainan.
(b) Kebolehpercayaan Instrumen
Ujian Penakulan Induktif
diuji dengan memberikannya
kepada 50
murid berumur 12 tahun. Semasa kajian perintis,
setengah-setengah
subjek menghadapi kesulitan dengan beberapa
item. Contohnya, beberapa item geometrik tidak
jelas dan
sukar untuk
ditafsir. Sambil itu, bahasa yang
digunakan bagi
beberapa item
sukar difahami oleh subjek.
Pengubahsuaian dan
pembinaan
item baru dilakukan bagi item-item yang menimbulkan
masalah.
Dalam penentuan kebolehpercayaan
UPI, kaedah
bahagi-dua
(genap-ganjil) digunakan untuk
mengira korelasi koefisyen
bagi seluroh
ujian dan ketiga-tiga sub ujian (Lihat
Jadual
1).
Anggaran koefisyen
kebolehpercayaan
paling tinggi
terdapat pada
sub-ujian melengkap siri (r=.82) dan
diikuti
oleh
sub-ujian penakulan analogikal (r=.78) dan paling rendah
ialah bagi
sub-ujian klasifikasi (r=.68).
Koefisyen
kebolehpercayaan
bagi seluroh ujian (UPI)
ialah .91 yang
boleh dianggap sebagai kebolehpercayaan yang
agak tinggi dan
signifikan
pada paras p <.001.
-----------------------------------------------
*Nilai
korelasi Alpha
bahagi-dua
Cronbach
-----------------------------------------------
Klasifikasi .68 .64
Melengkap siri .82 .79
Analogikal .79 .81
----------------------------------------------
Ujian Penakulan
Induktif (UPI) .91 .90
----------------------------------------------
* Terlaras untuk seluroh ujian
menggunakan
Formula Spearman-Brown
Jadual 1: Koefisyen
kebolehpercayaan bagi UPI
dan
ketiga-tiga sub-ujian
Bagi menentukan konsistensi
dalaman UPI, alpha
Cronbach
dikira dan
koefisyen-koefisyen .64, .79 dan .81
diperolehi
untuk sub-ujian klasifikasi,
sun-ujian melengkap siri dan
sub-ujian
analogikal. Alpha Cronbach bagi seluroh UPI ialah
.90 yang
boleh dianggap sebagai tahap kebolehpercayaan yang
tinggi.
c) Sampelan dan Pentadbiran
Sampel yang
dikaji terdiri daripada
177 pelajar di
sebuah
sekolah rendah dan melibatkan 5 kelas
darjah enam.
Guru-guru yang turut membantu dalam kajian ini
diberi arahan
terperinci tentang pentadbiran
ujian yang dijalankan
serentak. Masa yang diperuntukkan
ialah satu jam tetapi
sebilangan
besar subjek menghabiskan ujian berkenaan
lebih
awal. Subjek diberitahu bahawa segala maklumat
adalah sulit
tetapi guru-guru yang
terlibat sungguh minat
mengetahui
pencapaian
pelajar mereka.
PENEMUAN-PENEMUAN
KAJIAN
Prestasi subjek berdasarkan Ujian
Penakulan Induktif
(UPI)
dianalisis dan dipersembahkan seperti
berikut:
1.
Kaitan Di Antara Jenis-Jenis Penakulan Induktif
Skor min
bagi seluroh sampel ialah 33.73 (skor maximum
ialah 48.0)
atau 70.3% dengan
sisihan lazim 8.41.
Lihat
Jadual 2 yang menunjukkan skor min
pencapaian mengikut setiap
jenis penakulan. Skor min
yang paling tinggi ialah bagi
klasifikasi
(M=11.37). Ini diikuti oleh sub-ujian melengkap
siri (M=11.20) dan
sub-ujian analogikal (M=11.18) tetapi
perbezaan-perbezaan
ini tidak signifikan.
-----------------------------------------------
Min Sisihan lazim
-----------------------------------------------
Klasifikasi 11.37 2.50
Melengkap siri 11.20 3.45
Analogikal 11.18 3.39
-----------------------------------------------
Ujian Penakulan 33.73 8.41
Induktif (UPI)
-----------------------------------------------
N=177
Jadual 2: Min dan sisihan lazim
bagi jenis-
jenis
penakulan induktif
Menurut kaitan di antara
jenis-jenis penakulan induktif,
koefisyen korelasi di
antara klasifikasi dengan
melengkap
siri ialah
.67 dan dengan penakulan
analogikal ialah .61
(lihat Jadual
3). Bagaimana pun korelasi di antara
penakulan
analogikal dengan melengkap siri adalah paling
tinggi (.80).
------------------------------------------
KLAS SIRI
ANAG UPI
KLAS -
SIRI .67
-
ANAG .61
.80 -
UPI .82
.93 .91 -
------------------------------------------
Nota:
KLAS = Klasifikasi
SIRI = Melengkap siri
ANAG = Penakulan analogikal
UPI = Ujian Induktif Penakulan
Jadual 3: Koefisyen korelasi di
antara
jenis-jenis
penakulan induktif
Berdasarkan ini
boleh di rumusankan
iaitu proses-proses
terlibat dalam
melengkap siri adalah
hampir sama dengan
proses-proses
yang terlibat dalam penyelesaian
tugas-tugas
penakulan analogi
berbanding dengan klasfikasi.
Juga,
korelasi
antara UPI dengan
melengkap siri dan
penakulan
analogikal ialah
.93 dan .91.
Bagaimana pun korelasi UPI
dengan klasifikasi
lebih rendah iaitu
.82 secara
perbandingan.
2. Tugas Penakulan Induktif Berbahasa
dengan Tugas
Penakulan Induktif Geometrik
Data juga dianalisis untuk
menentukan perbezaan prestasi
di antara
item-item berbahasa dan item-item
geometrik bagi
setiap
jenis penakulan dan seluroh UPI (lihat
Graph 1). Pada
Berbahasa
------
Geometrik
7.00 6.58
S 6.23 6.31
k
o 6.00
r
5.13
M
i 5.00 4.87
n
4.59
4.00
__________________________________________________
Klasifikasi Melengkap Analogikal
siri
Komponen-komponen
Penakulan Induktif
Graph 1: Skor Min Pestasi Bagi
Jenis Item
Mengikut Jenis
Penakulan Induktif
keselurohannya, prestasi
subjek bagi item-item
berbahasa
(M=18.0) lebih tinggi berbanding dengan pretasi bagi
item-
item geometrik (M=15.7).
Bagaimana pun prestasi bagi item-
item tersebut
berbeza mengikut jenis
penakulan. Prestasi
item-item berbahasa lebih tinggi bagi sub-ujian klasifikasi
tetapi lebih
rendah bagi sub-ujian melengkap
siri dan sub-
ujian
analogikal berbanding dengan item-item geometrik.
3. Perbezaan Penakulan Induktif Mengikut
Jantina
Data dianalisis untuk
menunjukkan prestasi penakulan
induktif mengikut
jantina (lihat Jadual
4). Pada
keselurohannya,
perbezaan min antara lelaki (M=33.83)
dengan
perempuan
(M=33.63) tidak signifikan. Jika dilihat
dari segi
____________________________________________________________
Klasifikasi Melengkap Analogikal
Jumlah
Siri
LELAKI (n=94)
Min 11.39 11.29 11.15
33.83
Sisihan lazim 2.68
3.36 3.56 8.58
PEREMPUAN (n=83)
Min 11.34
11.06 11.23 33.63
Sisihan lazim 2.29
3.57 3.21 8.27
___________________________________________________________
Jadual 4: Skor min dan sisihan lazim
bagi penakulan
induktif
mengikut jantina
komponen-komponen
penakulan, lelaki mencatat skor min
tinggi
sedikit bagi
klasifikasi (M=11.39) dan
melengkap siri
(M=11.29) berbanding dengan
perempuan (M=11.29; M=11.06).
Sebaliknya, perempuan mencatat skor
min lebih tinggi
(M=11.23) daripada
lelaki (M=11.15) bagi
penakulan
analogikal. Bagaimana pun
perbezaan-perbezaan ini tidak
signifikan.
4.
Taraf Sosio-Ekonomi dan Penakulan Induktif
Berdasarkan perkerjaan
ibu bapa, subjek-subjek
dibahagikan
kepada dua peringkat taraf
sosio-ekonomi, iaitu
tinggi dan
rendah. Mengikut taraf
sosio-ekonomi, subjek
daripada
keluarga pendapatan tinggi mendapat min
skor lebih
tinggi (M=37.72) berbanding dengan subjek daripada keluarga
pendapatan
rendah (M=28.05). Perbezaan ini adalah
signifikan
pada paras p
<.05.
______ Rendah (n=104)
------ Tinggi (n=73)
13.00 12.73 12.75
S 12.24
k
o 12.00
r
M
11.00
i 10.12
n
10.00
8.96
9.00 8.79
8.00
__________________________________________________
Klasifikasi Melengkap Analogikal
siri
Komponen-komponen
Penakulan Induktif
Graph 2: Skor Min Perbezaan
Prestasi Bagi
Komponen-komponen
Penakulan Induktif
Mengikut Taraf
Sosio-Ekonomi
Perbezaan yang signifikan ini
juga ternyata bagi ketiga-
tiga jenis
penakulan iaitu klasifikasi,
melengkap siri dan
penakulan
anakolgikal (lihat Graph 2). Skor min para subjek
daripada keluarga sosio-ekonomi
tinggi ialah 12.24
bagi
klasifikasi, 12.73
bagi melengkap siri
dan 12.74 bagi
penakulan analogikal.
Ini dibandingkan dengan subjek
daripada
keluarga pendapatan rendah yang mendapat 10.12
bagi
klasifikasi,
dan hanya 8.79 bagi melengkap siri dan 8.96 bagi
penakulan analogikal.
5. Pencapaian Akademik dan Penakulan
Induktif
Pencapaian akademik dikira
berdasarkan markah yang
diperolehi
untuk Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris,
Matematik
dan Alam dan
Manusia dalam ujian bulanan yang akhir. Jadual 5
menunjukkan korelasi antara
pencapaian dengan jensis-jenis
induktif penakulan. Korelasi antara
pencapaian akademik
dengan penakulan induktif
adalah tinggi iaitu .90. Dengan
perkataan lain,
subjek yang mendapat skor tinggi dalam ujian
penakulan induktif juga
merupakan subjek yang
mempunyai
pencapaian
akademik yang tinggi.
_______________________________________________________
Klasifikasi Melengkap Analogikal
siri
Bahasa Melayu .65 .72 .74
Bahasa Inggeris .72 .78 .83
Matematik .65 .80 .73
Alam & Manusia .67 .76 .80
Pencapaian akademik .74
.84 .84
(skor
komposit)
_______________________________________________________
Jadual 5: Korelasi antara
jenis-jenis penakulan
induktif
dengan pencapaian akademik
Menurut komponen-komponen penakulan induktif, korelasi
antara pencapaian
akademik dengan melengkap
siri dan
penakulan
analogikal ialah .84 manakala dengan
klasifikasi
ialah .74.
Mengikut mata pelajaran,
matematik mempunyai
korelasi yang
tinggi dengan melengkap siri (.80)
dan paling
rendah dengan
klasifikasi (.65). Mata pelajaran alam
pelajaran mempunyai korelasi
yang paling tinggi
dengan
penakulan analogikal
(.80) dan paling
rendah dengan
klasifikasi
(.67). Begitu juga
dengan Bahasa Melayu
dan
Bahasa Inggeris yang
mencatat korelasi yang lebih tinggi
dengan
penakulan analogikal berbanding dengan
klasifikasi.
Umumnya, pencapaian akademik berkorelasi lebih
tinggi dengan
sub-ujian analogikal
dan sub-ujian melengkap siri berbanding
dengan
sub-ujian klasifikasi.
KESIMPULAN
Ujian Penakulan Induktif
(UPI) yang dibina
boleh
dianggap sebagai suatu ujian yang mempunyai
kebolehpercayaan
yang tinggi
(.90). Terdapat kaitan
yang rapat di
antara
ketiga-tiga jenis
penakulan yang mencadangkan proses-proses
hampir sama
yang terlibat dalam penyelesaian masalah-masalah
induktif. Dapatan ini selaras dengan penemuan-penemuan
yang
diperolehi
oleh Sternberg dan
mereka. Juga didapati bahawa
subjek menghadapi kesukaran
manjawab item-item geometrik
berbanding dengan item-item
berbahasa. Dapatan ini bertentangan dengan kajian
Sternberg
(1977).
Penemuan-penemuan lain
yang diperolehi menunjukkan
bahawa terdapat kaitan
yang rapat di
antara pencapaian
akademik
dengan penakulan induktif, terutama dengan sub-ujian
analogikal dan
sub-ujian melengkap siri. Ini
pula disokong
dengan
dapatan iaitu kebolehan menakul secara induktif
lebih
ketara di kalangan
pelajar daripada keluarga
pendapatan
tinggi
berbanding dengan mereka daripada keluarga
pendapatan
rendah. Bagaimana pun
tidak terdapat berbezaan penakulan
induktif
menurut jantina.
RUJUKAN
Greeno, J.G. (1978). Natures of problem-solving
abilities.
In W.K. Estes (Ed.), Handbook of Learning and
Cognitive
Processes (Vol.5),
Levinson, P.J. dan
Carpenter, R.L. (1974). An
analysis of
analogical
reasoning in children, Child Development,
45:857-861.
Lunzer, E.A. (1965). Problems of formal reasoning in test
situations,
Monographs of the Society for Research in Child
Development, 30(2, Serial
No.100):19-46.
Mayer, R.E. (1983). Thinking,
Problem Solving, Cognition.
Pellegrino, J.W. dan
Glaser, R. (1980). Components of
inductive
reasoning. In R.E. Snow, P.A.
Federico, & W.
Montague (Eds.), Aptitude, Learning
and Instruction:
Cognitive Process Analysis (Vol.1),
Hillsdale,
N.J.:Erlbaum.
Spearman, C. (1927), The Abilities of Man,
Macmillan.
Sternberg, R.J. (1977), Component
processes in analogical
reasoning,
Psychological Review, 13:616-623.
Sternberg, R.J & Gardner, M.K.
(1982), A componential
interpretation
of the general factor in human intelligence.
In H.J. Eysenck (Ed.), A Model of Intelligence,
Springer-Verlag.
Thurstone, L.L. (1938), Primary Mental
Abilities,
Whitely, S.E. (1979), Latent trait
models in the study of
intelligence,
Intelligence, 4:97-132.